2ο Γυμνάσιο Μεσολογγίου
ΕΠΙΣΚΕΨΙΜΟΙ ΧΩΡΟΙ
Η ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ
Δημιουργήθηκε από τις προσχώσεις των ποταμών Αχελώου και Ευήνου. Η σημερινή της έκταση ανέρχεται περίπου σε 150.000 στρέμματα γεγονός που την κατατάσσει δεύτερη σε μέγεθος στη Μεσόγειο θάλασσα. Αποτελεί σπουδαίο υγροβιότοπο που προστατεύεται από τις συνθήκες Ραμσάρ και Νατούρα 2000. Η ιχθυοπανίδα βρίσκει σε αυτή καταφύγιο και άφθονη τροφή για να αναπτυχθεί, όπως και η μεταναστευτική πτηνοπανίδα. Οι ψαράδες που παγιδεύουν τα ψάρια σε ιχθυοπαγίδες, ξέρουν να χρησιμοποιούν επιδέξια και το καμάκι. Τα κυριότερα αλιευόμενα είδη είναι ο κέφαλος από το θηλυκό του οποίου (μπάφα) παράγεται το γευστικότατο αβγοτάραχο, η τσιπούρα, το λαβράκι και το χέλι. Πολλές φορές ψάρια (κέφαλοι-χέλια) ανοίγονται, παστώνονται και προσφέρονται σαν τοπικό έδεσμα, το εύγευστο πετάλι. Οι παρατηρητές πουλιών μπορούν, ανάλογα με την εποχή να απολαύσουν την παρουσία ειδών όπως φλαμίνγκο, κύκνων, πελεκάνων, ερωδιών, παπιών, αρπακτικών, για να αναφέρουμε μερικά μόνο από αυτά. Ο δρόμος που κατασκευάσθηκε το 1885 οδηγεί από το Μεσολόγγι στη Δημοτική πλαζ Τουρλίδας μέσα από τη λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας, προσφέρεται ιδιαίτερα για φωτογράφηση. Τμήμα της λιμνοθάλασσας έχει μετατραπεί σε αλυκές τις μεγαλύτερες της χώρας. Τα αλοπήγια των αλυκών τους θερινούς μήνες χρησιμοποιούνται για ιαματικά λουτρά από χιλιάδες επισκέπτες που βρίσκουν στα λασπόλουτρα ανακούφιση για διάφορες κυρίως δερματικές και μυοσκελετικές παθήσεις. Μέρος της λιμνοθάλασσας αποτελούν και οι γραφικές νησίδες Κλείσοβα, Βασιλάδι και Ντολμάς. Η στρατηγική τους τοποθεσία και η οχύρωση τους στη διάρκεια της επανάστασης του 1821, υποχρέωσε τους πολιορκητές της πόλης σε πολύνεκρες μάχες για την κατάληψη τους.
ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ
Πρόκειται για μία σημαντική έκταση εσωτερικά με το τείχος της πόλης. Η ιδέα της δημιουργίας ενός κήπου αφιερωμένου στη μνήμη, των προμάχων του Μεσολογγίου ανήκει στον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδος Ιωάννη Καποδίστρια. Ο κήπος είναι πυκνοφυτεμένος, διάσπαρτος από μνημεία που ανεγέρθησαν κατά καιρούς αφιερωμένα σε εξέχουσες στρατιωτικές και πολιτικές προσωπικότητες της εποχής Έλληνες και Φιλέλληνες. Ξεχωρίζουν μνημεία όπως αυτό του Μάρκου Μπότσαρη, το μαρμάρινο άγαλμα του Λόρδου Βύρωνα σε κρύπτη του οποίου περιέχονται σπλάχνα του ποιητή, ο Τύμβος των Ηρώων όπου είναι θαμμένα ομαδικά τα οστά ανώνυμων θυμάτων της πολιορκίας και το μνημείο των Φιλελλήνων που όλοι τους ήταν εθελοντές κυρίως Γερμανοί, Πολωνοί, Ιταλοί και Γάλλοι.
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΤΕΧΝΗΣ (ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ)
Στεγάζεται στο παλαιό Δημαρχείο, που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της πόλης. Στις συλλογές του μουσείου περιλαμβάνονται πίνακες, κυρίως σε αντίγραφα των Μεσολογγιτών ζωγράφων Κασόλα, που εξιστορούν σπουδαία ιστορικά γεγονότα της εποχής, αυθεντικά όπλα που δωρίθηκαν από απογόνους αγωνιστών, ιστορικά έγγραφα, φωτογραφίες, χάρτες και σχεδιαγράμματα. Ξεχωρίζει ο πίνακας του Γάλλου ζωγράφου Ε. De Lunsac, ο οποίος απεικονίζει τις τελευταίες στιγμές Μεσολογγίτισσας μητέρας και του παιδιού της στην Έξοδο του Μεσολογγίου. Μία πτέρυγα του μουσείου είναι αφιερωμένη στο Λόρδο Βύρωνα, με αναφορές και στα δυο του ταξίδια στην Ελλάδα. Το γύψινο άγαλμα του ποιητή είναι έργο του Δανού γλύπτη Thor Valsen. Τμήμα του μουσείου είναι αφιερωμένο στον εθνικό ποιητή της Ελλάδος Διονύσιο Σολωμό. Σώζεται η πρωτότυπη έκδοση του "Ύμνου εις την Ελευθερίαν" από το πολιορκημένο Μεσολόγγι, καθώς και τμήματα του τυπογραφείου που λειτουργούσε υπό την επίβλεψη του Ελβετού φιλέλληνα, Ιωάννη-Ιάκωβου Μάγερ. Ο φιλέλληνας Μάγερ εκδότης των Ελληνικών Χρονικών, χάθηκε τη νύκτα της Εξόδου.
ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΑΛΑΜΑ
Όταν, στα1865, έχασε, μέσα σε σαράντα μέρες, και τους δύο γονείς του, ο εξάχρονος Κωστής Παλαμάς βρέθηκε στο Μεσολόγγι, στο πατρογονικό σπίτι των Παλαμάδων, όπου έμενε ο αδελφός του πατέρα του με την οικογένεια του. Μέσα σε αυτό το σπίτι, ο ποιητής έζησε όμορφα παιδικά κι εφηβικά χρόνια, ανάμεσα σε στοργικούς, μορφωμένους κι αληθινά καλλιεργημένους συγγενείς. Πολλά τα ποιήματα που εμπνεύστηκε απ' τη ζωή του εδώ. Μέσα στο βιογραφικό πεζό έργο του "Τα χρόνια μου και τα χαρτιά μου’', βρίσκουμε περιγραφές κι' αναμνήσεις από τούτο το σπίτι με τα μεγάλα δωμάτια, από τους συγγενείς, τους φίλους, τις γιορτές του, απ' τη γειτονιά και τους γείτονες.Το σπίτι της οικογένειας Παλαμά πολύ κοντά στο Μουσείο Τρικούπη, έχει και αυτό περιέλθει στην ιδιοκτησία του Δήμου, που το μετέτρεψε σε μουσείο του εθνικού ποιητή Κωστή Παλαμά. Περιλαμβάνει πλούσια φωτογραφική συλλογή της εποχής, διάφορες εκδόσεις των ποιητικών συλλογών του Παλαμά, καθώς και προσωπικά του αντικείμενα.
Το Μουσείο ανοίγει 9-1 και 4-6 (το καλοκαίρι 5-7)
ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΡΙΚΟΥΠΗ
Στο σπίτι αυτό γεννήθηκε και έζησε ο ιστορικός, ποιητής, πολιτικός και πρώτος πρωθυπουργός της Ελλάδας, Σπυρίδων Τρικούπης. Εκεί έζησε και ο γιος του, μεγάλος πολιτικός Χαρίλαος Τρικούπης, (που, συμπτωματικά και μοιραία γεννήθηκε και πέθανε αλλού: γεννήθηκε δηλαδή στο Ναύπλιο, που ήταν η έδρα της Κυβέρνησης στην οποία ο πατέρας του ήταν πρωθυπουργός, και πέθανε στις Κάννες, όπου τον "έριξε" η αχαριστία των Ελλήνων). Σήμερα το σπίτι αυτό - ίσως το παλιότερο κτίριο του Μεσολογγίου λειτουργεί σαν Μουσείο Τρικούπη. Το χάρισε στον Δήμο Μεσολογγίου ο τελευταίος απόγονος της ιστορικής αυτής οικογένειας, πολιτευτής και πρώην υπουργός κ. Κωνσταντίνος Τρικούπης.
Το Mουσείο ανοίγει 9-1 και 4-6 (το καλοκαίρι 5-7)
ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Χρήστου και Σοφίας Μοσχανδρέου
Μουσείο που περιέχει 300 αντιπροσωπευτικά έργα γνωστών Ελλήνων ζωγράφων, χαρακτών και γλυπτών του 20ού αιώνα (Τσαρούχη, Βασιλείου, Μόραλη, Φασιανού, Κατράκη, Τάσου, Παπά, Περαντινού και πολλών άλλων). Διαθέτει επίσης εξειδικευμένη Βιβλιοθήκη Τέχνης και lστορίας του νομού, και διοργανώνει -μετά από συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους- εκπαιδευτικές επισκέψεις και ξεναγήσεις στους χώρους του για τα σχολεία της χώρας. Στεγάζεται σε ανακαινισμένο νεοκλασικό οίκημα στο οποίο φιλοξενούνται περιοδικά εκθέσεις και άλλων συλλογών. Η Πινακοθήκη προωθεί πολιτιστικά προγράμματα μύησης της νεολαίας στις εικαστικές τέχνες.
Είναι ανοιχτό για το κοινό κάθε Σάββατο και Κυριακή από 11 έως 1.30'
ΚΕΝΤΡΟ ΛΟΓΟΥ και ΤΕΧΝΗΣ "ΔΙΕΞΟΔΟΣ"
Στεγάζεται στο προεπαναστατικό σπίτι του Μεσολογγίτη οπλαρχηγού Αθανάσιου Ραζηκότσικα που αγοράσθηκε και μετατράπηκε, από το δικηγόρο Νίκο Κορδόση σε πολιτιστικό κέντρο πολλαπλών χρήσεων. Στη ‘’ΔΙΕΞΟΔΟ" πραγματοποιούνται διαλέξεις, εκθέσεις (ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, φωτογραφίας, νίdeο art κλπ),συναυλίες και άλλες μουσικές εκδηλώσεις, σεμινάρια, παρουσιάσεις βιβλίων, λογοτεχνικές και φιλολογικές συγκεντρώσεις, κινηματογραφικές προβολές, επιστημονικά συμπόσια και ανακοινώσεις, συνεντεύξεις τύπου, επιδείξεις, εκπαιδευτικά προγράμματα καθώς και οποιεσδήποτε άλλες συναφείς εκδηλώσεις λόγου, τέχνης και πολιτισμού, συνεργάζεται δε με παρόμοιους πολιτιστικούς και μορφωτικούς φορείς. Λεπτομέρειες για τις δραστηριότητες του Κέντρου που έγιναν στο παρελθόν, που έχουν προγραμματιστεί να γίνουν ή που έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει, αναφέρονται στην ηλεκτρονική σελίδα στο internet (www.diexοdοs.com)
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ
Νεοσύστατο μουσείο (1997) που ιδρύθηκε και λειτουργεί από τον Πολιτιστικό και Λαογραφικό Σύλλογο Μεσολογγίου κι όπου εκτίθενται έπιπλα και χρηστικά αντικείμενα αστικών κυρίως νοικοκυριών (το Μεσολόγγι είχε πάντα αστικό πληθυσμό), αλλά και λαϊκής τέχνης από τα περίχωρα. Υπάρχουν επίσης αντικείμενα και εργαλεία της ιδιότυπης τέχνης με την οποία γίνεται το ψάρεμα στη λιμνοθάλασσα.
Ανοιχτό όλες τις μέρες-εκτός Σαββάτου- από 10-12 το πρωί (Κυριακή 11-1)
ΤΡΙΚΟΥΠΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Το μηχανοστάσιο του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού, που ανακαινίστηκε το 1992, λειτουργεί σαν Πολιτιστικό Κέντρο, όπου δίνονται διαλέξεις, γίνονται εκθέσεις ζωγραφικής και συναυλίες, στεγάζεται η Κινηματογραφική Λέσχη και ανεβάζονται θεατρικές παραστάσεις σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα. Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεσολογγίου ήταν ο κεντρικότερος σταθμός του δικτύου της Βορειοδυτικής Ελλάδας (Σ.Β.Δ.Ε.), που δημιούργησε ο μεγάλος μεσολογγίτης πρωθυπουργός Χαρίλαος Τρικούπης (ο οποίος και τον εγκαινίασε στα 1885).
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ του ΑΓ. ΣΥΜΕΩΝ
Κτισμένο τον 18ο αιώνα στους πρόποδες του Αράκυνθου (Ζυγός), 8 χλμ. από το Μεσολόγγι, χρησίμευσε σαν καταφύγιο των κλεφτών και τόπος συνάντησης των Εξοδιτών του Μεσολογγίου. Φθάνοντας αυτοί στο μοναστήρι αιφνιδιάσθηκαν από εχθρική ενέδρα, μόλις καταφέρνοντας να διαφύγουν μετά από φονική μάχη. Η ανάμνηση της ηρωικής Εξόδου, εορτάζεται κάθε χρόνο στη διάρκεια της Πεντηκοστής τον Ιούνιο κάθε χρόνου, με τριήμερες εκδηλώσεις. Ομάδες ανδρών (παρέες) πεζοί και έφιπποι, ντυμένοι με παραδοσιακές ενδυμασίες (ντουλαμάδες) και αρματωμένοι ανάλογα, μεταβαίνουν στο μοναστήρι, γλεντούν και επιστρέφουν στο Μεσολόγγι, με συνοδεία της παραδοσιακής μουσικής νταουλιών και ζουρνάδων. Το μονοπάτι που ακολούθησαν οι Εξοδίτες, από το μοναστήρι στην κορυφογραμμή του Αράκυνθου (1 ώρα πορεία), προσφέρει στους πεζοπόρους υπέροχη θέα της περιοχής.
ΠΛΕΥΡΩΝΑ (Κάστρο Κυρα-Ρήνης)
Ονομάσθηκε από τον μυθικό ήρωα Πλευρώνα, γιο του Αιτωλού, αδελφό του Καλυδώνα. Υπάρχουν δύο ομώνυμες πόλεις , 5 χλμ. νοτιοδυτικά του Μεσολογγίου. Η παλαιά Πλευρώνα στο λόφο Ασφακοβουνι και η νέα Πλευρώνα σε κοντινή αλλά υψηλότερη τοποθεσία στο βουνό Αράκυνθος. Η παλαιά Πλευρώνα αναφέρεται στον ομηρικό κατάλογο πόλεων, που συνεισέφεραν πλοία για την εκστρατεία εναντίον της Τροίας. Η νεότερη Πλευρώνα που κτίσθηκε μετά την καταστροφή της παλαιάς, από τον Μακεδόνα βασιλιά Δημήτριο τον Αιτωλικό, το 234 π.Χ, διαθέτει τα καλύτερα διατηρούμενα ερείπια στην Αιτωλία. Το τείχος της που διατηρείται σχεδόν άθικτο, σχηματίζει περίβολο 3 χλμ. καταλήγοντας σε ακρόπολη στην κορυφή του λόφου. Είναι κτισμένο με μεγάλους ισοδομικούς άριστα επεξεργασμένους λίθους, διαθέτει 7 πύλες και 30 πύργους. Μέσα στην αμυντική περίβολο, σώζεται μία τεράστια, σκαμμένη στο βράχο ομβροδεξαμενή που κάλυπτε τις ανάγκες των κατοίκων σε περίπτωση πολιορκίας. Ένα μικρό θέατρο με τις πρώτες 8 σειρές καθισμάτων λαξευμένες στο βράχο και δυτικό προσανατολισμό, που στηρίζει τη σκηνή και το προσκήνιο του στα τείχη, προσφέρει μοναδική θέα στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου. Τα τελευταία χρόνια ανεβάζονται σε αυτό παραστάσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.
ΚΑΛΥΔΩΝΑ
Είναι επίσης μία ομηρική πόλη που συμμετείχε στον Τρωικό πόλεμο. Η περιοχή αποτέλεσε το επίκεντρο πλοκής πολύ ενδιαφερόντων μύθων στην αρχαιότητα, κυρίως αυτού του καλυδώνιου κάπρου. Η πόλη είναι κτισμένη στις πλαγιές του Αράκυνθου, πολύ πυκνά δασωμένου τότε, ανατολικά από το Μεσολόγγι κοντά στον ποταμό Εύηνο. Στην Καλυδώνα που περιβάλλεται από κλασικά ισοδομικά τείχη, έχουν ανασκαφεί τα ερείπια λαμπρού ναού αφιερωμένου στη θεά Λαφρία Αρτέμιδα προστάτιδα της πόλης, ηρώο αφιερωμένο στον τοπικό ήρωα Λέοντα καθώς και ο θολωτός τάφος του.
ΕΠΕΤΕΙΑΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Κάθε χρόνο Σάββατο Λαζάρου και Κυριακή των Βαΐων το Μεσολόγγι εορτάζει με μεγαλοπρέπεια την επέτειο της ηρωικής Εξόδου των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Του εορτασμού προηγούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις, που τις παρακολουθούν χιλιάδες κόσμου. Επίσης το τριήμερο της Πεντηκοστής, πενήντα ημέρες μετά το Πάσχα, γιορτάζεται το παραδοσιακό εθνικοθρησκευτικό πανηγύρι του Αγίου Συμεών. Οι πανηγυριστές πεζοί και έφιπποι ντυμένοι με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες (ντουλαμάδες και άρματα του 1821) χορεύουν και γλεντούν με τα τοπικά μουσικά όργανα (νταούλια και ζουρνάδες). Κάθε Νοέμβριο οργανώνονται οι πολιτιστικές εκδηλώσεις με την επωνυμία "ΤΡΙΚΟΥΠΕΙΑ" στη μνήμη των πολιτικών Σπυρ. και Χαριλ. Τρικούπη. Το καλοκαίρι, Αύγουστο και Σεπτέμβριο, οργανώνονται εκδηλώσεις που περιλαμβάνουν μουσική, θέατρο, ποίηση και χορό.
